Get Adobe Flash player

دره الغواص في اوهام الخواص

  ماخذ كتاب:كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري سپهسالار - جلد2
در صفحات:18تا20
زبان كتاب:عربي
نام كتابخانه: كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري شهر: تهران
مولف:ابو محمد قاسم بن علي بن محمد بن عثمان البصري 446 - 516/515
توضيحات درباره مولف از علماء علم ادب بوده و در فن انشاء سرآمد اقران و امثال
خود شده و مقامات او بسرحد كمال اشتهار رسيده و شروحي چند بر آن نگاشته
شده و دو شرح آن در اين فصل ذكر خواهد شد و نيز در حرف ميم اين فصل
بشرح كتاب مقامات مفصلا خواهيم پرداخت.
در وفيات الاعيان ابن خلكان مذكور است كه حريري را مولفات نيكوئي است
از آنها مقامات مشهوره او و ملحه الاعراب بنظم در علم نحو و شرح آن،
ديوان رسائل، ديوان شعر و دره الغواص في اوهام الخواص ( همين كتاب )
و سه كتاب اوليه و كتاب اخير مولف چنانكه در ص ( 748 ) معجم المطبوعات
مذكور است مكرر در مصر و اروپا و غيره چاپ شده و نگارنده تاكنون بمولفات
ديگري از حريري دست نيافته و در كتابي نام آنها را نديده است.
ابن خلكان آورده كه حريري از اهالي مشان ( به ميم مفتوحه و شين پس از
آن الف ) بوده كه شهر كوچكي در نزديكي بصره است و حريري منسوب بحرير
ميباشد كه اين شخص يا اشتغال بساختن و عمل آوردن آن داشته و خود يا يكي
از پدرانش فروشنده آن بوده است.
همه اطلاعات: [ 308 ] دره الغواص في اوهام الخواص ( عربي )
مولف اين كتاب حريري ره است ( ابو محمد قاسم بن علي بن محمد بن عثمان البصري
446 - 516/515 ) (1) {1} كه از علماء علم ادب بوده و در فن انشاء سرآمد اقران و امثال
خود شده و مقامات او بسرحد كمال اشتهار رسيده و شروحي چند بر آن نگاشته
شده و دو شرح آن در اين فصل ذكر خواهد شد و نيز در حرف ميم اين فصل
بشرح كتاب مقامات مفصلا خواهيم پرداخت.
در وفيات الاعيان ابن خلكان مذكور است كه حريري را مولفات نيكوئي است
از آنها مقامات مشهوره او و ملحه الاعراب بنظم در علم نحو و شرح آن،
ديوان رسائل، ديوان شعر و دره الغواص في اوهام الخواص ( همين كتاب )
و سه كتاب اوليه و كتاب اخير مولف چنانكه در ص ( 748 ) معجم المطبوعات
مذكور است مكرر در مصر و اروپا و غيره چاپ شده و نگارنده تاكنون بمولفات
ديگري از حريري دست نيافته و در كتابي نام آنها را نديده است.
ابن خلكان آورده كه حريري از اهالي مشان ( به ميم مفتوحه و شين پس از
آن الف ) بوده كه شهر كوچكي در نزديكي بصره است و حريري منسوب بحرير
ميباشد كه اين شخص يا اشتغال بساختن و عمل آوردن آن داشته و خود يا يكي
از پدرانش فروشنده آن بوده است.
دره الغواص كتابي است كه اغلاط مستعمله در عبارات و كلمات و ابيات
دانشمندان در آن جمع آوري شده و مولف ادله خود را در غلط بودن آن
الفاظ ذكر و پس از آن صحيح آن را نيز با ذكر ادله از اشعار بزرگان نقل
نموده و تقريبا مشتمل بر تصحيح دويست و پنجاه كلمه از كلمات غير صحيحه در
استعمال و كتابت ميباشد و در حدود ( 4200 ) بيت كتابت دارد و از كتب
بسيار خوب ادب است.
نظام الدين حكيم الملك گيلاني اين كتاب را مختصر نموده (1) {2} باين معني كه
شواهد را انداخته و اقتصار بر كلمات مستعمله و صحيح آنها كرده و در مقدمه
آن گويد كه در كمتر از چهار ساعت اين انتخاب را انجام داده و نيز اغلاط
مستعمله ديگري كه حريري بذكر آنها نپرداخته باخر آن افزوده و نسخه اي از
آن را كه در زمان حيات مولف تحرير گرديده بضميمه دوازده رساله ديگر از
آن مولف آقاي تربيت ( محمد علي ) دارند و در اين مجلد ذيل حكايات غريبه از
مولفات اين مولف نام خواهيم برد.
آغاز: بسمله قال الشيخ الرئيس ابو محمد القسم بن علي بن محمد بن عثمان
الحريري البصري رضي الله عنه اما بعد حمدالله الذي عم عباده بوظائف العوارف الخ.

_______
{1}
(1) ابن خلكان ج 1 ص (419)، روضات الجنات ص ( 526 )، بغيه الوعاه در حرف قاف،
{2}
(1) صاحب كشف الظنون جمعي از دانشمندان را كه بر اين كتاب حاشيه نوشته و يا آنرا شرح
نموده و يا مختصر كرده و با نظم بسته و يا بر آن تكمله نگاشته اند در ص (484 و 485 ج 1 )
نام برده ولي اين اختصار حكيم الملك در آنجا ذكر نشده است.

نسخه هاي مكرر اين كتاب Skip Navigation Links