Get Adobe Flash player

شرح مقامات حريري - مطرزي ( الايضاح )

  ماخذ كتاب:كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري سپهسالار - جلد2
در صفحات:38تا40
زبان كتاب:عربي
نام كتابخانه: كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري شهر: تهران
مولف:ابوالفتح ناصر بن ابي المكارم عبد السيد بن علي مطرزي 538 / 536 - 610
تاريخ تاليف:563
توضيحات درباره مولف يكي از فقهاء حنفي مذهب بوده و از
ادباء نامي و نحويين معروف و لغويين مشهور مي باشد و در اصول معتزلي است
در خوارزم متولد و در همانجا بدرود زندگي گفته و او را خليفه زمخشري خوانند
چرا كه وفات او در سال ولادت اين مولف يعني بسال 538 بود و ابن خلكان
گويد كه مطرزي بضم ميم و فتح طاء مهمله و راء مشدده مكسوره و راء و ياء
منسوب به كسي است كه لباس را طرح زند و آنرا نقاشي كند و نميدانم آيا خود
او بدين كار مشغول بوده يا يكي از اجدادش مطرز بوده اند و خدا دانا است. ولي
سيوطي در بغيه گويد علي پسر مطرز علم است نه وصف و پاره اي مولفات او
عبارت است از الاقناع لماحوي تحت القناع در لغه، المعرب ( لغه فقهي )،
المغرب في ترتيب المعرب و مختصر اصلاح المنطق ( اصلاح المنطق تاليف ابن
سكيت است ) و مصباح (2) {1} در نحو و شرح مقامات حريري كه آنرا الايضاح (3) {2} نام نهاده
_______
{1}
(2) فقط در بغيه نام اين كتاب " مختصر المصباح " ثبت شده است.
{2}
(3) كشف الظنون در ج 2 ص 497 در ذيل شروح مقامات حريري نام اين شرح را " الافصاح "
نقل نموده و مسلما غلط و تصحيف الايضاح است و در حرف الف بعدء الفا و الف بعده الياء
از آن كتاب مراجعه گرديد اين نام را در آنجا نياورده بود در نسخه چاپ شده نام شرح
ثبت نگرديده است و در تاريخ آداب اللغه العربيه ج 3 ص 48 نيز نام اين شرح الايضاح است.

توضيخات در مورد چاپ نسخه: در معجم المطبوعات
چاپ شدن آن تذكر داده نشده ولي بسال 1272 در طهران چاپ گرديده است.
همه اطلاعات: [ 315 ] شرح مقامات حريري - مطرزي ( الايضاح ) ( عربي )
اين شرح مقامات از مطرزي ره است (1) {1} ( ابوالفتح ناصر بن ابي المكارم
عبد السيد بن علي مطرزي 538 / 536 - 610 ) كه يكي از فقهاء حنفي مذهب بوده و از
ادباء نامي و نحويين معروف و لغويين مشهور مي باشد و در اصول معتزلي است
در خوارزم متولد و در همانجا بدرود زندگي گفته و او را خليفه زمخشري خوانند
چرا كه وفات او در سال ولادت اين مولف يعني بسال 538 بود و ابن خلكان
گويد كه مطرزي بضم ميم و فتح طاء مهمله و راء مشدده مكسوره و راء و ياء
منسوب به كسي است كه لباس را طرح زند و آنرا نقاشي كند و نميدانم آيا خود
او بدين كار مشغول بوده يا يكي از اجدادش مطرز بوده اند و خدا دانا است. ولي
سيوطي در بغيه گويد علي پسر مطرز علم است نه وصف و پاره اي مولفات او
عبارت است از الاقناع لماحوي تحت القناع در لغه، المعرب ( لغه فقهي )،
المغرب في ترتيب المعرب و مختصر اصلاح المنطق ( اصلاح المنطق تاليف ابن
سكيت است ) و مصباح (2) {2} در نحو و شرح مقامات حريري كه آنرا الايضاح (3) {3} نام نهاده
شارح پيش از آنكه شروع بشرح كلمات و عبارات مقامات نمايد
مقدمه اي در مطالب معاني و بيان و بديع ذكر و براي هر يك از مطالب مثالهائي
از كلمات فصحاء و بلغاء سابق آورده و مخصوصا مقيد شده كه از عبارات حريري
در مقامات حتما استشهاد نمايد پس از اتمام اين مقصود چند سطري در معني مقامه
نگاشته آنگاه شروع در شرح خطبه كتاب نموده و از آن پس بشرح مقامات پرداخته
( مقدمات كتاب كه آنرا رساله خوبي در فصاحت و بلاغت توان دانست و در حدود
( 1000 ) بيت ميباشد ) و چون داخل در شرح مقامات شده كلمات مشكله را شرح
كرده و امثال و حكاياتي را كه حريري بدانها تمثل جسته و يا بنقل آنها پرداخته
تشريح نموده و براي توضيح كامل بعبارات صاحب صحاح و ديگر دانشمندان
متوسل شده و بسياري از اشعار و كلمات بزرگان عرب را براي تاييد نظريه خويش
آورده است و كليه اين شرح در حدود ( 8800 ) بيت ميباشد.
سال تاليف را شارح در آخر كتاب سنه ( 563 ) معين نموده، در معجم المطبوعات
چاپ شدن آن تذكر داده نشده ولي بسال 1272 در طهران چاپ گرديده است.
آغاز: بسمله الحمدلله المحمود علي جميع الالاء المشكور بحسن البلاء الخ.
انجام: فاحمد الله علي الائه المتظاهره و اصلي علي محمد و عترته الطاهره و اسلم
تسليما كثيرا.

_______
{1}
(1) ابن خلكان چاپ طهران ج 2 ص (280)، روضات الجنات ج 4 ص 223، الفوائد البهيه
ص 218، بغيه الوعات ص ( 402 )، معجم المطبوعات ص 1760، كشف الظنون ج 1 ص
112 و 132 ج 2 ص 448 و 471 و 497، كنيه و لقب شارح در نسخه كهنه اين
كتابخانه مخالف آنچه موافق با مولفين سابق ثبت گرديده نگاشته شده و در ذيل اولين نسخه
آنرا نقل كرده ايم و صاحب كشف الظنون در دو جاي مجلد اول اسم مولف را ناصرالدين و
در سه جاي از مجلد دوم مولف را ناصر بن عبد السيد ضبط نموده است.
{2}
(2) فقط در بغيه نام اين كتاب " مختصر المصباح " ثبت شده است.
{3}
(3) كشف الظنون در ج 2 ص 497 در ذيل شروح مقامات حريري نام اين شرح را " الافصاح "
نقل نموده و مسلما غلط و تصحيف الايضاح است و در حرف الف بعدء الفا و الف بعده الياء
از آن كتاب مراجعه گرديد اين نام را در آنجا نياورده بود در نسخه چاپ شده نام شرح
ثبت نگرديده است و در تاريخ آداب اللغه العربيه ج 3 ص 48 نيز نام اين شرح الايضاح است.

نسخه هاي مكرر اين كتاب Skip Navigation Links